Blog
Jak długo materiał wodoodporny zachowuje swoje właściwości?
Materiały wodoodporne wykorzystuje się do produkcji plandek, pokrowców, namiotów, odzieży przeciwdeszczowej, markiz, osłon ogrodowych oraz wyposażenia kamperów i łodzi. Ich trwałość zależy jednak nie tylko od rodzaju materiału, ale również od intensywności użytkowania, sposobu przechowywania i pielęgnacji.
Nie można więc jednoznacznie stwierdzić, że każdy materiał wodoodporny zachowa swoje właściwości przez określoną liczbę lat. Dobrze dobrany i prawidłowo użytkowany produkt może służyć przez wiele sezonów, natomiast niewłaściwe czyszczenie, częsta ekspozycja na słońce lub przechowywanie w wilgoci mogą znacząco skrócić jego żywotność.
Wodoodporność i hydrofobowość to nie to samo
Przy ocenie stanu materiału trzeba rozróżnić jego wodoodporność od właściwości hydrofobowych.
Wodoodporność może wynikać między innymi z obecności:
- membrany,
- powłoki poliuretanowej,
- powłoki PVC,
- laminatu,
- szczelnej konstrukcji materiału.
Hydrofobowość oznacza natomiast, że woda tworzy krople na powierzchni i spływa z materiału, zamiast od razu wsiąkać w jego zewnętrzną warstwę. Takie działanie może zapewniać impregnacja, często określana jako DWR.
Warstwa DWR nie jest trwała na zawsze. Jej działanie osłabiają użytkowanie, zabrudzenia, detergenty, kosmetyki i inne substancje osadzające się na powierzchni. Utrata efektu perlenia wody nie zawsze oznacza jednak, że materiał całkowicie przestał być wodoodporny. Przykładowo w odzieży membranowej zewnętrzna tkanina może zacząć nasiąkać, mimo że znajdująca się pod nią membrana nadal ogranicza przedostawanie się wody.
Od czego zależy trwałość materiału wodoodpornego?
Na czas zachowania właściwości wpływa kilka czynników. Najważniejszym z nich jest rodzaj zastosowanego zabezpieczenia.
Materiały powlekane PVC mogą dobrze sprawdzać się w plandekach, kurtynach i osłonach zewnętrznych. Powłoki poliuretanowe są często lżejsze i bardziej elastyczne, ale mogą być wrażliwe na długotrwałe działanie wilgoci. Membrany wymagają natomiast ochrony przed przetarciami, uszkodzeniami i niewłaściwym praniem.
Znaczenie mają również:
- częstotliwość użytkowania,
- intensywność opadów,
- ekspozycja na promieniowanie UV,
- kontakt z piaskiem, błotem i solą,
- częste zginanie lub składanie,
- sposób czyszczenia,
- warunki przechowywania,
- jakość szwów i połączeń.
Materiał używany okazjonalnie i przechowywany w suchym miejscu może zachować swoje parametry znacznie dłużej niż podobny produkt pozostawiony przez cały rok na zewnątrz.
Jak słońce wpływa na wodoodporność?
Długotrwała ekspozycja na promieniowanie UV może osłabiać włókna, powodować blaknięcie oraz zmniejszać elastyczność niektórych powłok. Z czasem materiał może stać się bardziej kruchy i podatny na pękanie.
W przypadku pokrowców, markiz, przedsionków, plandek i osłon ogrodowych warto wybierać produkty z deklarowaną odpornością na UV. Trzeba jednak pamiętać, że określenie „odporny na promieniowanie UV” nie oznacza całkowitej odporności na starzenie.
Jeżeli osłona nie musi być stale rozłożona, warto ją schować po zakończeniu sezonu. Pozwoli to ograniczyć niepotrzebną ekspozycję na słońce, mróz i opady.
Wilgoć może uszkodzić powłokę
Jednym z najczęstszych błędów jest składanie i przechowywanie mokrego materiału. Wilgoć zamknięta między warstwami sprzyja rozwojowi pleśni, powstawaniu zapachu oraz stopniowemu niszczeniu powłoki.
W przypadku niektórych powłok poliuretanowych długotrwałe oddziaływanie wilgoci może prowadzić do hydrolizy. Powłoka zaczyna wtedy mięknąć, staje się lepka i może przestać skutecznie chronić przed wodą. Producent namiotów MSR ostrzega, że pozostawienie mokrego lub wilgotnego namiotu może prowadzić do przedwczesnego rozpadu warstwy wodoodpornej.
Każdy materiał należy więc dokładnie wysuszyć przed złożeniem. Dotyczy to szczególnie namiotów, pokrowców, przedsionków i plandek przechowywanych przez kilka miesięcy.
Polecane produkty
Czy częste czyszczenie niszczy wodoodporność?
Prawidłowe czyszczenie nie musi skracać trwałości materiału. W niektórych przypadkach usunięcie brudu i pozostałości detergentów może nawet poprawić działanie warstwy hydrofobowej.
Problem pojawia się, gdy używane są:
- agresywne detergenty,
- wybielacze niezalecane przez producenta,
- rozpuszczalniki,
- płyny zmiękczające,
- twarde szczotki,
- bardzo gorąca woda,
- myjki wysokociśnieniowe.
Sposób pielęgnacji powinien być zawsze dopasowany do konkretnego rodzaju materiału. Regularna i prawidłowa konserwacja pomaga zachować jego trwałość oraz właściwości użytkowe.
Kiedy należy odnowić impregnację?
Najprostszym sygnałem jest brak efektu perlenia. Jeżeli po polaniu powierzchni wodą krople nie spływają, ale zaczynają rozpływać się i wsiąkać w zewnętrzną warstwę, właściwości hydrofobowe mogą wymagać odnowienia.
Najpierw warto dokładnie wyczyścić materiał zgodnie z instrukcją. Czasami zabrudzenia jedynie blokują działanie impregnacji. Jeżeli samo czyszczenie nie pomaga, można zastosować impregnat przeznaczony do danego rodzaju tkaniny lub powłoki. Producenci środków pielęgnacyjnych wskazują, że wykończenie DWR stopniowo zużywa się podczas eksploatacji i wymaga okresowego odnawiania.
Nie każdy impregnat nadaje się jednak do każdego materiału. Inny preparat może być potrzebny do odzieży membranowej, inny do namiotu, a jeszcze inny do tkaniny markizowej lub tapicerki zewnętrznej.
Jak sprawdzić, czy materiał nadal jest wodoodporny?
Podstawowy test można przeprowadzić przy użyciu niewielkiej ilości wody. Najlepiej wybrać fragment materiału, który jest często narażony na działanie deszczu.
Jeżeli woda tworzy krople i spływa, warstwa hydrofobowa nadal działa. Jeśli powierzchnia ciemnieje i zaczyna nasiąkać, może wymagać wyczyszczenia lub ponownej impregnacji.
Następnie warto sprawdzić wewnętrzną stronę materiału. Pojawienie się wilgoci może oznaczać:
- uszkodzenie powłoki,
- zużycie membrany,
- nieszczelność szwu,
- powstanie niewielkiego otworu,
- odklejenie taśmy uszczelniającej,
- przeciek w miejscu mocowania.
Test najlepiej wykonywać stopniowo, ponieważ krótkotrwałe polanie wodą nie zawsze odzwierciedla działanie długiego i intensywnego deszczu.
Kiedy materiał trzeba wymienić?
Ponowna impregnacja nie naprawi każdego uszkodzenia. Materiał może wymagać wymiany, gdy:
- powłoka wyraźnie się łuszczy,
- powierzchnia stała się lepka,
- pojawiły się liczne pęknięcia,
- materiał rozwarstwia się,
- włókna są mocno osłabione,
- przecieki występują w wielu miejscach,
- impregnacja nie przywraca efektu odpychania wody.
Aby materiał zachował swoje właściwości jak najdłużej, należy:
- regularnie usuwać zabrudzenia,
- stosować środki zgodne z instrukcją producenta,
- unikać agresywnego szorowania,
- naprawiać drobne uszkodzenia od razu po ich zauważeniu,
- dokładnie suszyć materiał przed złożeniem,
- przechowywać go w suchym i przewiewnym miejscu,
- ograniczać niepotrzebną ekspozycję na słońce,
- odnawiać impregnację, gdy woda przestaje tworzyć krople.
Ważne jest również prawidłowe dobranie materiału do zastosowania. Lekka tkanina przeznaczona do okazjonalnego użytkowania nie zastąpi ciężkiej plandeki, która ma przez cały rok chronić przed deszczem i wiatrem.
Podsumowanie
Nie istnieje jeden uniwersalny okres, przez który każdy materiał pozostaje wodoodporny. Jego żywotność zależy od konstrukcji, jakości powłoki, intensywności użytkowania oraz sposobu pielęgnacji.
Utrata efektu perlenia wody nie zawsze oznacza całkowitą utratę wodoodporności. Czasami wystarczy wyczyścić powierzchnię albo odnowić impregnację. Jeżeli jednak powłoka zaczyna pękać, łuszczyć się lub rozwarstwiać, sam preparat hydrofobowy może już nie wystarczyć.
Regularne czyszczenie, dokładne suszenie i odpowiednie przechowywanie pozwalają znacząco wydłużyć okres użytkowania materiału wodoodpornego
Może zainteresuje Ciebie też:
- Tkaniny wodoodporne – Idealne rozwiązanie do odzieży i przemysłu
- Tkanina to nie tylko materiał – jak wpływa na komfort, trwałość i wizerunek marki
- Najważniejsze cechy profesjonalnych tkanin ochronnych
- Tkaniny trudnopalne do zastosowań scenicznych i dekoracyjnych
- Tkaniny trudnopalne w energetyce i osłonach technicznych